Alle blogberichten

‘High Tech’ of ‘Human Touch’?

Op de Universiteit Twente hebben ze een mooie slogan: “High Tech, Human Touch”. Met deze woorden wil de universiteit aangeven dat ze niet slechts met techniek bezig zijn maar ook wat deze kan betekenen voor de mens, voor de maatschappij. Het in één adem noemen van deze twee zaken, hoewel ogenschijnlijk tegenstrijdig, vind ik ook heel toepasselijk voor de hedendaagse zorgpraktijk.

Wanneer we nadenken over de toekomst van de (verpleeg)zorg in Nederland en het spanningsveld tussen de kwaliteit van de zorg en de financiën of inzetten van kostbaar en schaars personeel, dan zijn sommige mensen ook bang voor het doemscenario waarbij de ouderen en zorgbehoevenden aan hun lot worden overgelaten, terwijl robots, domotica en allerlei ander technisch vernuft het zorgpersoneel moeten vervangen en moeten zorgen voor hun gezondheid en welzijn.

De  zorg  heeft  in  de  huidige  tijd  veel  baat  bij  technisch  vernuft .

Hieronder een paar voorbeelden van techniek die onmisbaar zijn in de hedendaagse zorgpraktijk:

  • (elektrische) rolstoelen
  • (elektrische) tilliften
  • spreek- / luisterverbindingen (bijvoorbeeld met de bezoeker aan de voordeur) (domotica)
  • op hoogte verstelbare aanrechten en wasbakken
  • afstandsbediening van diverse toepassingen en apparaten (domotica)
  • automatische deuren
  • andere sensoren, zoals brandalarmering of dwaaldetectie (domotica)

Al deze techniek is in de eerste instantie bedoeld om de mens bepaalde taken of acties te vergemakkelijken of uit handen te nemen. Zeker het zorgpersoneel is daarmee gebaat, omdat ze dan in zekere zin zelf gezonder kunnen werken en daardoor langer kunnen werken. Om die reden juich ik de High Tech toepassingen in de zorg zeker toe. De mogelijkheden die E-health bijvoorbeeld biedt zijn veelbelovend.

Er zijn echter enkele toepassingen waarvan ik vind dat we daar zeer zorgvuldig mee om moeten gaan. Bijvoorbeeld de zogenaamde “Zorg op afstand”-toepassingen of de zogenaamde “Beeldzorg”. Een eerste bezwaar is de gebruiksvriendelijkheid / het intuïtief gebruik door de zorgbehoevenden. We moeten oppassen met technologie die opleiding vraagt van de gebruiker. Dit lijkt mij voor een oudere bewoner heel lastig en het risico bestaat dat ze het niet goed gebruiken of als de nood toeslaat helemaal niet gebruiken. De gebruiksvriendelijkheid van geautomatiseerde domotica valt in de praktijk vaak tegen. Het tweede en veel belangrijkere aandachtspunt bij deze toepassingen is het belang van menselijk contact.

De  zorg kan niet zonder het zorgpersoneel!

Het “beeldzorg” mag de verzorgende niet vervangen. Wat mij betreft betekent de toepassing van techniek niet dat er minder zorgpersoneel kan zijn, maar dat het zorgpersoneel meer één op één menselijk contact kan hebben met de zorgbehoevende. Want de allergrootste vijand van een zorgbehoevende is het sociaal isolement en eenzaamheid en dat is iets dat met het langer zelfstandig wonen alleen maar een groter probleem dreigt te worden.

Het moeten ontvangen van zorg, medicijngebruik, toenemend aangewezen zijn op diverse hulpmiddelen zijn zaken die niet alleen het slapen, eten, schoonmaken en douchen van de zorgbehoevende ingewikkeld maken. Het zijn ook de andere zaken die moeilijker worden. Denk ook aan diverse burgerzaken, omgaan met verzekeringen, met financiën, de sociale agenda, boodschappen doen enzovoort. Als de technische hulpmiddelen leiden tot verlichting van de zorgtaken, dan vind ik dat we het geld dat bespaard wordt aan het personeel niet in de zak moeten houden, maar juist moeten investeren in het personeel dat de zorgbehoevende op diverse vlakken kan ondersteunen, met als voornaamste doel, het voorkomen van het sociale isolement.

Robot

Tijd voor een “wijkmaatje”?

Deze “Human Touch” die we niet uit het oog mogen verliezen, zou je kunnen vergelijken met het “maatje”-initiatief, waarbij een vrijwilliger één op één wordt gekoppeld met een zorgbehoevende en  regelmatig op bezoek komt en steun en gezelschap kan bieden. Het verschil is dat het “maatje”-initiatief nog zeer vrijblijvend is, terwijl we als samenleving zouden moeten waarborgen dat iedereen deze persoonlijke zorg kan krijgen.

Mijn idee is het volgende:

Per wijk of buurt zou een wijkzuster kunnen werken voor de met name op de medische gezondheid gerichte zorgtaken, dus “klachtgericht”.

Maar daarnaast zou er ook iemand moeten zijn voor het sociale en het emotionele welzijn. Zeg maar een “wijkmaatje”. Dit is het “geluksgerichte” aanpak.

Graag onderzoek ik in hoeverre er reeds initiatieven zijn die zich richten op dit “geluk”. Daar kom ik dan in een volgende blog ongetwijfeld op terug.

Er zijn nog geen reacties geplaatst

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *